Ung thư miệng là 1 trong 6 căn bệnh ung thư phổ biến trên thế giới và cả ở Việt Nam. Số liệu thống kê cho thấy mỗi năm trên thế giới ghi nhận 500.000 ca mắc bệnh mới và có gần 1,5 triệu người đang sống chung với căn bệnh này. Vậy bệnh ung thư miệng là gì? Triệu chứng, nguyên nhân cũng như cách phòng ngừa căn bệnh này ra sao? Tất cả sẽ được giải đáp qua bài viết dưới đây.
1. Ung thư miệng là gì?
Ung thư khoang miệng là bệnh lý xảy ra khi các tế bào ác tính phát triển trong mô vùng miệng. Các tế bào ung thư này có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào như môi (môi trên, môi dưới, mép), lưỡi, vòm miệng, lợi (lợi hàm trên, lợi hàm dưới), má. Người mắc bệnh ung thư miệng thường có cảm giác đau nhức, khó chịu và nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời sẽ đe dọa đến tính mạng.
Ung thư miệng thường nhầm lẫn với bệnh nhiệt miệng thông thường
Ung thư miệng thường gặp ở nam giới, với tỷ lệ nam/nữ là 2,5/1 và phân bố chủ yếu ở Châu Á, đặc biệt là Ấn Độ. Các ca mắc bệnh ung thư khoang miệng cũng đang tăng dần theo độ tuổi, phổ biến ở nhóm trên 40 tuổi và gặp nhiều nhất trong khoảng từ 60 - 70 tuổi. Hiếm có trường hợp nào ghi nhận ở giới trẻ, trẻ nhất là ở độ tuổi 30.
Các dấu hiệu nhận biết của ung thư miệng thường tương đồng với các căn bệnh khác khiến việc phát hiện bệnh gặp nhiều khó khăn. Chỉ đến khi bệnh chuyển nặng, xuất hiện các hạch di căn ở cổ thì người bệnh mới tiến hành thăm khám. Do đó việc điều trị gặp nhiều khó khăn, chi phí tốn kém và tiên lượng thấp.
2. Dấu hiệu ung thư miệng
Ung thư miệng là căn bệnh nguy hiểm bởi tỉ lệ tử vong đang ngày tăng. Bệnh nhân chỉ có thể được chẩn đoán chính xác qua thăm khám và kiểm tra tại bệnh viện. Do đó, nhận biết sớm các triệu chứng của ung thư khoang miệng là điều hết sức cần thiết.
- Các vết loét gây đau: xuất hiện các vết loét miệng lâu khỏi hơn bình thường. Khi bệnh chuyển nặng, các vết loét xuất hiện trong vùng miệng gây ra cảm giác đau đớn. Thậm chí các khối u còn xâm lấn tới những dây thần kinh xung quanh làm đau tai và khoang mũi họng.
Xuất hiện các triệu chứng bất thường tại khoang miệng
- Màu sắc niêm mạc miệng thay đổi: chuyển sang màu tái nhợt, ban đỏ hoặc đen lại. Đặc biệt thấy niêm mạc miệng dày hơn bình thường hoặc xơ cứng lại.
- Chảy máu khoang miệng: đây được xem là một triệu chứng ung thư miệng điển hình, báo hiệu bệnh đang ở giai đoạn nặng. Bởi khi các khối u phát triển đến kích thước nhất định chỉ cần tiếp xúc nhẹ cũng gây chảy máu.
- Cơ miệng hoạt động kém linh hoạt: khi khối u xâm lấn đến xương cằm hoặc cơ đóng mở miệng sẽ khiến bệnh nhân khó khăn khi nhai, nói.
- Lưỡi có sự thay đổi: tính linh hoạt của lưỡi bị hạn chế, gây ra tình trạng khó khăn khi nhai, nuốt hoặc nói; lưỡi mất cảm giác, thường xuyên tê,...thì cần tiến hành thăm khám bởi đây có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư miệng.
- Mặt có dấu hiệu bị sưng hoặc lệch: các khối u có thể làm một vị trí nào đó tại xương hàm sưng lên khiến mặt mất cân đối
Ngoài ra còn một số triệu chứng khác như: xuất hiện u cục ở miệng và ở cổ; giọng nói thay đổi; sụt cân không rõ nguyên nhân; thường xuyên bị viêm họng; rụng răng hoặc chân răng hở; chảy máu mũi hoặc cảm giác tê mặt;…
Bệnh nhân mắc ung thư miệng có dấu hiệu mặt bị sưng hoặc lệch
Khi các triệu chứng trên xuất hiện với tần suất dày đặc và mức độ ngày càng tăng lên thì người bệnh không nên chủ quan, cần đến các cơ sở y tế uy tín để được chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời.
3. Nguyên nhân gây ung thư miệng
Cũng như các căn bệnh ung thư khác, việc xác định nguyên nhân gây ung thư miệng vẫn chưa có kết luận cụ thể. Tuy nhiên có thể căn cứ vào các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư khoang miệng, bao gồm:
- Thuốc lá: mọi hình thức sử dụng thuốc lá từ thuốc lá điện tử, thuốc lá dạng nhai, xì gà, tẩu, thuốc đến thuốc lá dạng hút,..đều làm tăng nguy cơ mắc ung thư khoang miệng. Bởi thuốc lá có thể làm tổn thương phần trên của họng và bề mặt khoang miệng
- Rượu: các chất kích thích trong rượu có thể gây tổn thương mô mềm vùng miệng. Sử dụng kết hợp cả thuốc lá và rượu làm tăng nguy cơ mắc ung thư miệng gấp 15 lần.
Thói quen nhai trầu có thể là nguyên nhân gây ung thư miệng
- Nhai trầu: việc thường xuyên nhai trầu khiến niêm mạc má, môi, lợi hàm bị tổn thương nặng. Lâu ngày trở thành tổn thương tiền ung thư.
- Tiếp xúc với tia cực tím lâu dài: việc tiếp xúc với tia cực tím mà không có đồ bảo hộ có thể gây nên các tổn thương ở tế bào môi, làm tăng nguy cơ ung thư môi.
- Một số yếu tố khác như: nhiễm virus HPV, thiếu vitamin A hay mắc phải hội chứng Plummer-Vinson (hội chứng có liên quan đến ung thư khoang miệng), đeo răng giả thời gian dài...
4. Phòng ngừa ung thư miệng hiệu quả
Có thể phòng tránh ung thư miệng bằng cách thay đổi lối sống hàng ngày. Cụ thể là:
- Không hút thuốc lá;
- Hạn chế sử dụng rượu bia, các chất kích thích;
- Vệ sinh răng miệng hàng ngày đúng cách ;
- Tiếp xúc với ánh mặt trời cần che chắn kĩ càng;
- Kiểm tra sức khỏe lưỡi và răng miệng định kỳ;
- Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, giàu vitamin A, C, E;
- Thường xuyên tập luyện thể dục thể thao để tăng sức đề kháng.
Ung thư miệng là một căn bệnh nguy hiểm bởi diễn biến âm thầm và các triệu chứng khó phát hiện. Tuy nhiên, y học ngày càng phát triển cộng thêm việc thay đổi thói quen sống hàng ngày có thể giúp chúng ta dễ dàng phòng ngừa và đẩy lùi căn bệnh này.