Theo số liệu thống kê của Globocan (một dự án của Cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế trực thuộc Tổ chức Y tế Thế giới) ung thư tuyến giáp chiếm 1-2% trong tổng số các loại ung thư với đa số các ca mắc bệnh là nữ giới. Bệnh diễn biến âm thầm và gây ra nhiều hệ lụy nguy hiểm. Tuy nhiên, đây là một trong những căn bệnh ung thư có tiên lượng tốt, tỷ lệ điều trị thành công khá cao nếu được phát hiện sớm.

1. Ung thư tuyến giáp là gì?

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết có hình cánh bướm ở phía trước cổ và nằm dọc theo khí quản. Chức năng chính là tiết ra hormone vào trong máu, sau đó vận chuyển đến từng mô trong cơ thế. Hormone giữ vai trò quan trọng trong việc giữ ấm cơ thể, giúp cơ thể sử dụng năng lượng, làm cho các cơ quan khác, não và tim làm việc trong trạng thái ổn định.

Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào trong tuyến giáp phát triển bất thường, chúng sinh trưởng và phân chia mất kiểm soát hình thành nên các khối u tuyến giáp và gây ra ung thư tuyến giáp.

Hình ảnh của người mắc ung thư tuyến giáp

Theo Globocan, ung thư tuyến giáp phổ biến hơn ở nữ giới với trên 16.000 ca mắc mới mỗi năm, tỷ lệ nữ giới mắc bệnh so với năm giới là 3/1. Việt Nam cũng nằm trong nhóm nước có số ca mắc ung thư tuyến giáp vào loại cao, xếp thứ 13 trong tổng số các loại ung thư ở nước ta.

Ung thư tuyến giáp được đánh giá là một trong những bệnh ung thư có tỷ lệ điều thị thành công khá cao nếu phát hiện ở giai đoạn sớm, bệnh có tiên lượng tốt khi mà cơ hội sống trên 5 năm cho người bệnh gần như là 100%. Phẫu thuật được xem là phương pháp tối ưu trong việc xây dựng phác đồ điều trị cho bệnh nhân.

2. Nguyên nhân gây ung thư tuyến giáp

Đa số các căn bệnh ung thư đều bắt đầu bằng sự thay đổi ADN của tế bào và ung thư tuyến giáp cũng không ngoại lệ. Ung thư tuyến giáp xảy ra khi các tế bào tuyến giáp phát triển không kiểm soát, hình thành nên các khối u ác tính. Tuy nhiên, việc xác định nguyên nhân gây ra sự thay đổi này vẫn chưa có kết luận chính xác mà các nhà nghiên cứu chỉ đưa ra các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

Môi trường độc hại: việc thường xuyên phải tiếp xúc với các chất độc hại, hóa chất, chất phóng xạ, môi trường ô nhiễm,... làm tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư, trong đó có k tuyến giáp.

Tiền sử gia đình: trong gia đình có người từng mắc ung thư tuyến giáp, hội chứng ung thư đại tràng di truyền,... thì trong cơ thể những thành viên khác có thể chứa mã bộ gen của căn bệnh ung thư này.

Giới tính và tuổi tác: ung thư tuyến giáp đa phần gặp ở nữ giới với tỷ lệ nữ/nam là 3/1. Đồng thời những người trong độ tuổi từ 30 đến 50 tuổi cũng có nguy cơ mắc k tuyến giáp cao hơn.

Từng tiến hành xạ trị: việc từng tiếp xúc với tia X hay các tia liên quan đến máy chụp CT hoặc từng điều trị các bệnh lý ung thư khác sử dụng tia năng lượng cao.

Chế độ ăn thiếu i ốt là một trong những yếu tố nguy cơ làm tăng ung thư tuyến giáp

Chế độ ăn thiếu i ốt: làm các khối bướu giáp cũng như ung thư tuyến giáp có cơ hội hình thành và phát triển.

Rối loạn hệ miễn dịch: khiến việc sản sinh kháng thể chống lại các vi khuẩn, virus gây bệnh bị suy giảm. Các virus này có cơ hội tấn công và tiêu diệt các tế bào khỏe mạnh, gây ung thư.

Từng mắc các bệnh lý liên quan đến tuyến giáp: những đối tượng từng mắc viêm tuyến giáp, bướu tuyến giáp, bệnh basedow,... nguyên nhân có thể là do tuyến giáp đã từng bị tổn thương, làm suy giảm chức năng tuyến giáp.

Ngoài ra, một vài yếu tố như béo phì, thường xuyên sử dụng bia rượu, thuốc lá, ...cũng là nguyên nhân ung thư tuyến giáp.

3. Phân loại ung thư tuyến giáp

Căn cứ vào vị trí các khối u tuyến giáp mà ung thư tuyến giáp được chia thành 4 loại cơ bản. Đó là:

- Ung thư dạng nhú: là loại ung thư phổ biến nhất, chiếm 70-80% tổng số ca mắc ung thư tuyến giáp. Ung thư dạng nhú phát triển từ các tế bào tạo hormon chứa i ốt. Các tế bào bất thường phát triển chậm và có thể điều trị thành công ngay cả khi chúng đã di căn sang hạch bạch huyết.

Những người làm việc trong môi trường thường xuyên phải tiếp xúc với chất phóng xạ có nguy cơ mắc k tuyến giáp cao

- Ung thư nang: chiếm 10-15% trong tổng số các ca mắc ung thư tuyến giáp và cũng phát triển từ các tế bào tạo hormon chứa i ốt. Ung thư dạng nang có thể được chữa khỏi ở giai đoạn sớm, tuy nhiên khi các tế bào ung thư xâm lấn sang hạch bạch huyết hoặc các cơ quan khác thì rất khó để kiểm soát.

- Ung thư thể tủy: chiếm 5%-10 trong tổng số các ca mắc ung thư tuyến giáp, phát triển từ các tế bào tạo hormon nhưng không chứa i ốt và thường mắc do di truyền. Các tế bào ung thư phát triển chậm nhưng tầm kiểm soát khó khăn hơn 2 dạng ung thư trên.

- Ung thư không biệt hóa: chiếm dưới 2% trong tổng số các ca mắc ung thư tuyến giáp. Đây là loại ung thư khó điều trị nhất bởi các tế bào ung thư phát triển nhanh và tốc độ xâm lấn sang các cơ quan khác cao.

4. Dấu hiệu u tuyến giáp không thể bỏ qua

Ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu thường khó nhận biết bởi các triệu chứng xuất hiện khá mờ nhạt và dễ gây nhầm nhầm với các bệnh lý tuyến giáp thông thường như khàn giọng, ho kéo dài,... Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn nặng hơn, các triệu chứng u tuyến giáp bắt đầu trở nên rõ ràng.

4.1. Triệu chứng ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu

- Người bệnh xuất hiện các khối u ở cổ, theo thời gian chúng phát triển kích thước thì có thể tự sờ thấy được. Khi nuốt các khối u này di động, lên xuống theo nhịp nuốt.

- Các hạch nhỏ di động, mềm, xuất hiện cùng bên với khối u.

- Hiện tượng khàn giọng, biến đổi giọng nói.

Xuất hiện hạch trên cổ ở người bệnh ung thư tuyến giáp

4.2. Dấu hiệu ung thư tuyến giáp giai đoạn muộn

- Khối u phát triển kích thước, bề mặt gồ ghề, khi sờ vào thấy chỗ cứng chỗ mềm.

- Khàn tiếng kéo dài, cảm giác nuốt khó và đau, kèm triệu chứng nghẹn đồ ăn.

- Các hạch to hơn, đôi khi xuất hiện cơn đau ở hạch.

- Vùng da ở cổ chuyển sẫm màu hơn các vùng da khác, thậm chí có xuất hiện cả các vết loét, rỉ máu.

5. Điều trị ung thư tuyến giáp và cách phòng ngừa hiệu quả

5.1: Cách điều trị ung thư tuyến giáp

Thông thường, các bác sĩ sẽ lựa chọn nhiều phương pháp để điều trị cho bệnh nhân. Tùy vào giai đoạn của bệnh, sức khỏe của bệnh nhân cũng như kích thước, vị trí khối u mà xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

- Phương pháp phẫu thuật: cắt một phần hoặc toàn bộ tuyến giáp tùy vào mật độ của khối u. Mục đích nhằm tiêu diệt và ngăn cản sự phát triển của tế bào ung thư.

- Phương pháp xạ trị ngoài: sử dụng các tia bức xạ ion hóa năng lượng cao, mục đích là tiêu diệt các tế bào ung thư. Tuy nhiên phương pháp này không được khuyến cáo sử dụng.

Phương pháp phẫu thuật được lựa chọn điều trị ung thư tuyến giáp giai đoạn đầu

- Phương pháp hóa trị: sử dụng thuốc đặc trị có tác dụng ngăn chặn tế bào ung thư phát triển và lây lan.

Iod phóng xạ: người bệnh sẽ được uống một lượng iod phóng xạ. Thường thì phương pháp này được sử dụng sau khi phương pháp phẫu thuật kết thúc.

- Điều trị hormon: được dùng sau phẫu thuật hoặc iod phóng xạ với mục đích bổ sung lượng hormon bị thiếu hụt trước đó.

- Điều trị đích: sử dụng thuốc để tác động lên các tế bào ung thư, tuy nhiên không ảnh hưởng đến các tế bào khỏe mạnh.

5.2. Làm thế nào để phòng ngừa ung thư tuyến giáp?

Mỗi người có thể tự bảo vệ bản thân khỏi k tuyến giáp bằng cách thay đổi thói quen sống hàng ngày, các chuyên gia hướng dẫn một vài cách phòng ngừa ung thư tuyến giáp sau đây:

- Thường xuyên quan sát cơ thể để phát hiện những bất thường.

- Thay đổi thói quen ăn uống, bổ sung i ốt, vitamin, hoa quả,...hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, đồ nhiều giàu mỡ.

Các thực phẩm loại hạt rất tốt cho người mắc k tuyến giáp

- Không hút thuốc, không sử dụng các chất kích thích gây hại.

- Tránh tiếp xúc với phóng xạ: được xem là một trong những yếu tố nguy cơ làm tăng ung thư tuyến giáp. Do đó, hạn chế tiếp xúc với các chất phóng xạ và sử dụng đồ bảo hộ đúng cách là điều hết sức cần thiết.

Đồng thời, kiểm tra sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện những bất thường của cơ thể. Thêm vào đó, bổ sung các thực phẩm chức năng để tăng sức đề kháng cho cơ thể, phòng ngừa ung thư tuyến giáp cũng được các bác sĩ khuyến khích sử dụng.